Strona główna
galerie polskie
galerie zagr.
spis wież

GDYNIA  (2)


Wstecz Dalej

pomorskie


Celbowo
Choczewo
Chojnice (1)
Chojnice (2)
Chojnice (3)
Czarne
Czersk (1)
Czersk (2)
Człuchów
Damnica
Debrzno (1)
Debrzno (2)
Dzierzgoń
Gdańsk (1)
Gdańsk (2)
Gdańsk (3)
Gdańsk (4)
Gdynia (1)
Gdynia (2)
Gościcino
Grzymała
Kartuzy
Kłanino
Korzybie
Kościerzyna
Kwidzyn
Kwidzyn-Miłosna
Lębork (1)
Lędziechowo
Lipusz
Łeba
Malbork (1)
Malbork (2)
Malbork (3)
Malbork (4)
Miastko
Miechucino
Miradowo
Myślice
Nowy Dwór Gd. (1)
Nowy Staw
Ocypel
Prabuty (1)
Prabuty (2)
Prabuty (3)
Prabuty (4)
Prabuty (5)
Pruszcz Gd.
Skórcz
Słupsk (1)
Słupsk (2)
Smętowo
Starogard Gd. (1)
Starogard Gd. (2)
Sztum
Szymankowo
Tczew (1)
Tczew (2)
Tczew (3)
Waplewo Wlk. (1)
Waplewo Wlk. (2)
Wierzchowo
Władysławowo
Zblewo
Zielin Miastecki

 

Kolejowa/zakładowa wieża ciśnień

Pierwszorzędowym zadaniem tej wieży wodnej było nie zaopatrzenie miasta w wodę, które jeszcze nie istniało, lecz licznych parowych kafarów, koparek i lokomotyw wykorzystywanych do budowy portu oraz parowych jednostek pływających. Wieża znajdowała się u zbiegu dzisiejszych ulic  Chrzanowskiego i Tadeusza Wendy.

zdjęcia i informacje: Wiesław Czajka

 

Echo wspomnień prof. Edmunda Romera o swoim pierwszym pobycie na wybrzeżu wraz z ojcem z około 1908 roku.

„Moją pamięć utrwala również marynarska kurteczka ze złotymi guzikami, pochodząca z Gdańska, oraz późniejsze opowiadania Ojca o pięknie Zatoki Gdańskiej. Widocznie Ojciec odbył wówczas wycieczkę na Pomorze czy wybrzeże w okolicy Gdańska, a swą rodzinę usadowił na pewien czas zapewne w Sopocie. Wspomnienia z Zatoki Gdańskiej musiały być wielokrotnie powtarzane i bardzo wyraziste, jeśli zdołały się utrwalić w mej dziecięcej pamięci. Czyżby Ojciec mógł już wówczas mieć jakąś wizję dostępu przyszłej, odrodzonej Polski do morza? Nie wykluczam tego wobec ciągłych powiązań prac geograficznych Ojca z Polską.
Zatokę tę zobaczyłem kilkanaście lat później już jako student Politechniki Gdańskiej, ale jej pierwotne piękno było już skażone. Na wybrzeżu, w pobliżu zatoki, stała bulwiasta wieża wodna. Był to chyba pierwszy krok jednego z wielkich dzieł międzywojennego dwudziestolecia: budowy portu w Gdyni.

Edmund Romer „Geograf Trzech epok” Czytelnik, Warszawa 1985

 

Edmund Romer urodził się 18 lutego 1904 r. we Lwowie. Był synem prof. Eugeniusza Romera, najwybitniejszego polskiego geografa i kartografa, uczonego o światowym autorytecie. Ojciec był gorącym patriotą zaangażowanym w działalność niepodległościową, m. in. zasłużonym w przygotowaniu materiałów wspierających stanowisko delegacji polskiej na wersalskiej Konferencji Pokojowej, a także uczestnikiem tej konferencji w charakterze eksperta. Fascynacja postacią ojca i atmosfera domu rodzinnego miała duży wpływ na poglądy i wybory życiowe Edmunda Romera. Np. po maturze we Lwowie zdecydował się on podjąć w roku 1922 studia na Politechnice w Wolnym Mieście Gdańsku, zachęcony do tego apelem organizacji polskich studentów tej - wówczas całkowicie niemieckiej – uczelni. W kontaktach z organizacją Bratniej Pomocy Studentów Polaków, która w skomplikowanej sytuacji politycznej Wolnego Miasta Gdańska miała wyjątkowo trudną rolę do spełnienia, zdobywa ważne doświadczenia życiowe. Zostaje sekretarzem, a następnie przewodniczącym tej organizacji.

Budowę portu w Gdyni rozpoczęto pod koniec 1920 roku budową pierwszego fragmentu przyszłego portu pod nazwą "Tymczasowy Port Wojenny i Schronisko dla Rybaków". Na tym etapie prace budowlane prowadzone były przez Towarzystwo Robót Inżynieryjnych S.A. z inż. Janem Śmidowiczem. Dziełem Jana Śmidowicza był dworzec kolejowy wraz z peronami, tunelami i drogami dojazdowymi, magazyny portowe, wodociągi oraz sieć kanalizacyjna. Inż. Śmidowicz był twórcą nowatorskiej metody budowy nabrzeży portowych i falochronów przy pomocy zatapialnych skrzyń żelbetowych.
Prace przy budowie pierwszego etapu portu zakończyły się uroczystością oficjalnego otwarcia w dn. 23 kwietnia 1923 r., z udziałem prezydenta Stanisława Wojciechowskiego i premiera Władysława Sikorskiego. Pierwszym statkiem handlowym, który zacumował w Gdyni (13 sierpnia 1923) był francuski parowiec - s/s "Kentucky". Od roku 1924 prace związane z budową portu postępowały nadal; w roku 1938 port posiadał ponad 12 km nabrzeży, baseny o głębokości 6-12 metrów pozwalające na zawijanie największych statków oraz nowoczesną infrastrukturę zaplecza, łącznie z olbrzymimi chłodniami, drugimi co do wielkości w świecie. W ciągu kilkunastu lat Gdynia z rybackiej wsi stała się dużym organizmem miejskim i jednym z najnowocześniejszych portów handlowych.

 

 

Fragment mapy nr 1, pierwszej polskiej nowoczesnej mapy morskiej „BAŁTYK. Zatoka Gdańska. Część zachodnia z Zatoką Pucką” z 1927 roku.
Na mapie zaznaczona nieistniejąca już wieżę wodną gdyńskiego kapitanatu

 


Wstecz Dalej


• dolnośląskie • kujawsko-pomorsk. • lubelskie • lubuskie • łódzkie • małopolskie • mazowieckie • opolskie • podkarpackie • podlaskie • pomorskie • śląskie • świętokrzyskie • warm.-mazursk. • wielkopolskie • zachodnio-pom. •